नाना पाटेकर : अष्टपैलू कलावंत आणि संवेदनशील व्यक्तिमत्त्व

मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टी आपल्या कसदार अभिनयाने गाजवणारे ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर हे केवळ पडद्यावरीलच नव्हे, तर खऱ्या आयुष्यातीलही नायक आहेत. संवादफेकीची खास शैली, चेहऱ्यावरील सहजसुंदर भाव आणि वास्तववादी अभिनय यांमुळे त्यांनी कोट्यवधी रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले. ‘नटसम्राट’, ‘क्रांतिवीर’, ‘परिंदा’, ‘अपहरण’ यांसारख्या अनेक चित्रपटांतील त्यांच्या भूमिका अजरामर ठरल्या आहेत.

अभिनेता म्हणून यशाच्या शिखरावर पोहोचलेले नाना पाटेकर हे स्पष्टवक्ते, मनस्वी आणि संवेदनशील व्यक्तिमत्त्व म्हणूनही ओळखले जातात. समाजातील अन्याय, गरिबी आणि दुष्काळ यांसारख्या प्रश्नांवर त्यांनी नेहमीच रोखठोक भूमिका मांडली. मात्र, केवळ बोलण्यापुरते मर्यादित न राहता त्यांनी प्रत्यक्ष कृतीतून सामाजिक बांधिलकी जपली.

महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त शेतकरी आणि त्यांच्या कुटुंबांना मदत करण्यासाठी त्यांनी अभिनेते मकरंद अनासपुरे यांच्यासह ‘नाम फाउंडेशन’ची स्थापना केली. या संस्थेच्या माध्यमातून शेतकरी कुटुंबांना मदत, जलसंधारणाची कामे आणि ग्रामीण भागातील समस्यांवर उपाययोजना करण्यासाठी प्रयत्न करण्यात आले. गरजूंबद्दलची तळमळ आणि सामाजिक कार्यातील सहभाग यांमुळे त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला एक वेगळी उंची प्राप्त झाली.कला क्षेत्रातील योगदानाबद्दल त्यांना पद्मश्री पुरस्कार, राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि विविध चित्रपट पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे. अभिनयातील विविधता, सामाजिक प्रश्नांविषयीची जाणीव आणि स्पष्टवक्तेपणा यांमुळे त्यांनी चित्रपटसृष्टीत स्वतःचे वेगळे स्थान निर्माण केले.एक अष्टपैलू अभिनेता, सामाजिक कार्यकर्ता आणि संवेदनशील माणूस म्हणून नाना पाटेकर यांचे व्यक्तिमत्त्व अनेकांसाठी प्रेरणादायी आहे. त्यांच्या कलात्मक योगदानासोबतच समाजाप्रती असलेली बांधिलकीही कायम स्मरणात राहील.